Ga naar inhoud
Klantverhaal

Bijzondere samenwerking CLAFIS en Natuurmonumenten

Je hoeft geen hardcore vogelaar te zijn om de schoonheid van de Korendijkse Slikken te zien. Deze buitendijkse delta aan het Zuid-Hollandse Haringvliet, met al haar slikken, schorren, kreken en grasland is een belangrijk foerageergebied en broedplaats voor grote aantallen weidevogels. Maar met die aantallen gaat het niet goed. In 2022 schakelde de Vereniging Natuurmonumenten daarom de expertise in van CLAFIS voor een ingrijpend natuurbouwproject. Inmiddels is het project vrijwel afgerond. Reden om terug te kijken op een sterk staaltje natuurbouw.

Natuur- en agrarische belangen

Grutto’s, kieviten, scholeksters, tureluurs en veldleeuweriken. Je vindt ze nog in de Korendijkse Slikken. Maar het zijn typisch de soorten die in Nederland hard achteruitgaan. Een weerbarstig probleem dat in natuurgebied Korendijkse Slikken nog complexer is vanwege de agrarische bedrijvigheid. Meerdere boeren pachten er percelen en hebben daarmee recht op lagere grondwaterstanden die voor de weidevogels juist ongunstig zijn. Samen met CLAFIS besloot Natuurmonumenten in het gebied een gecompartimenteerd watermanagementsysteem te ontwikkelen voor een evenwichtig, toekomstbestendig natuurgebied.

Lees ook ons artikel uit 2022 waarin we dit natuurbouwproject al uitvoerig beschreven.

Telemetrie en talloze constructies

Terugkijkend haalt projectleider en Clafist Michiel Kusters nog graag even de hoofddoelstelling naar voren. ‘Natuurmonumenten wilde een systeem waarmee de waterstand via telemetrie regelbaar is voor meerdere afzonderlijke compartimenten. Dat vroeg om een groot aantal ingrepen in het gebied. Denk aan sluisjes, afsluiters inclusief aandrijving en procesautomatisering, civiele kunstwerken en constructies als waterscheidende dammen, stuwen, duikers en verruiming van watergangen. De ruggengraat van het systeem zijn twee op elkaar aansluitende hoofdwatergangen. Die vormen samen de basis voor de aan- en afvoer van het water van en naar de compartimenten, waaronder de pachtpercelen.

Inmiddels werkt het systeem perfect. Tijdens het proefdraaien, eind maart 2025, bleek één van de oude constructies nog te lekken. En zo waren er nog wat marginale kinderziekten. Verder was er nog een boer die alsnog deel wilde uitmaken van het systeem. Het project wordt in januari opgeleverd en overgedragen aan de beheerseenheid van Natuurmonumenten.’

Meer projecten rond NATUUR

Wat vinden de gebiedsbeheerders van Natuurmonumenten van het nieuwe systeem? 

De ervaringen met het systeem zijn heel goed en het functioneert zoals bedacht. Dit jaar was een extreem droog jaar en zelfs onder die omstandigheden was het in de polder beter dan andere jaren. Wat we merken is dat in de praktijk sommige dingen anders uitpakken dan van tevoren bedacht, maar daarin is het systeem juist zo flexibel dat we er op in kunnen springen. Daarnaast is het digitale systeem overal toegankelijk en regelbaar door onze eigen mensen. Ook kunnen we zien wat de actuele standen zijn in het gebied, of er storingen zijn en kunnen we achteraf kijken hoe de waterstanden zijn geweest. Kortom: verbetering voor de natuur, gebruiksvriendelijk en arbeid besparend.

Paul Molendijk, coördinator natuurbeheer

Van schetsontwerp tot en met uitvoering 

Voor de gebiedsbeheerders van Natuurmonumenten is het opgeleverde systeem een uitkomst, weet Hanco Fredrikze, ontwerpleider bij CLAFIS. ‘Samen met enkele andere gebruikers binnen de organisatie kunnen zij via een webinterface bepalen of de ingestelde standaard waterstanden goed uitpakken in het gebied. En met die waterstanden kunnen ze zelf ook ‘spelen’. Zo kunnen ze zelf bepalen om het water in een bepaald compartiment bijvoorbeeld vijf centimeter hoger of lager te zetten.’

Natuurbouwproject Korendijkse Slikken was voor beide Clafisten een bijzonder project. Hanco: ‘We zijn van start tot finish betrokken geweest. Van schetsontwerp naar voorlopig ontwerp, definitief ontwerp, bestek, aanbesteding en directievoering & toezicht. Ook hebben we Natuurmonumenten multidisciplinair mogen ondersteunen. Denk aan civiel, werktuigbouwkunde en elektrotechniek.’ De samenwerking met Natuurmonumenten verliep voor beide Clafisten bijzonder plezierig, open en transparant. Zozeer zelfs dat Natuurmonumenten inmiddels in dezelfde regio door CLAFIS variantenstudies heeft laten maken voor het eiland Tiengemeenten en de Beningerslikken.

Tessa Kamphuis-Green
Tessa Kamphuis-Green
06-28914756
LinkedIn